Hünnap Yetiştiriciliği ve Hünnap Ağacı Bakımı


Hünnap Yetiştiriciliği ve Hünnap Ağacı Bakımı

Hünnap cehrigiller familyasından bahar aylarında hoş kokulu sarı renkli çiçekler açan dikenli bir ağaç türüdür. Ülkemiz de çok fazla bilinmeyen bir bitki olup hünnap, hinnap, ünnap, çiğde, kuran iğdesi gibi isimlerle adlandırılan çok şifalı bir bitkidir.

Hünnap Fidanı Üretimi

    Hünnap fidanları tohumdan ve aşıdan olmak üzere iki yöntemle üretilebilmektedir. Tohumlarının çimlenme oranı % 45-65 arasında olduğundan tüp ile fidan yetiştirme de her tüpe 2-3 adet tohum ekmek boş tüp ihtimalini düşürecektir. Tohumların 10-15 mm. derinliğe ekilmesi yeterli olacaktır. Tohum ekimi sonbaharda, ya sera içerisine yapılır ya da yastıkların üzerine plastik örtülü tünel inşa edilerek yapılabilir. Ekim alanı zaman zaman sulanarak tohumların nemli bir ortamda kalması sağlanmalıdır. Yağışların az olduğu dönemlerde sulama ihmal edilmemelidir.

Diğer bir üretim yöntemi de, iki yaşlı tüplü çatlı (Paliurus sipina-christi Mill.) altlıklarının üzerine aşı yapmaktır. Bu durumda, daha gelişkin bir kök sistemine sahip olur. Bunun içinde öncelikle, çatlı fidanı üretmek gerekir.

    Aşılama uygulaması çatlının üzerine yapılabildiği gibi zorunlu hallerde tohumdan gelmiş iki yaşlı Ünnap altlıklarına da yapılabilir.

   Çatlı meyveleri (kapsül) sonbaharda olgunlaşır ve kış sonuna kadar toplanabilir. Toplanan kapsüller ahşap tokmakla dövülerek ya da merdanede kırılarak tohum elde edilir. Çatlı kapsüllerin 1000 tane ağırlığı ortalama 240 gr, tohumun 1000 tane ağırlığı en az 20,6 gr en fazla 22,3 gr ve ortalama 21,2’grdır.

   Kapsüllerin %6'sından 4 adet, %31'indan 2 adet, %63'ünden 3 adet tohum çıkmaktadır. Kapsüllerdeki ortalama tohum sayısı 2.72 adettir. Kapsüllerin tohum verim oranı %40-60 arasında değişir. Çıplak köklü fidan üretiminde metrekareye 5-10 gr arası tohum, 5-10 mm derinlikte, 5'li çizgi ekimi yöntemiyle kış aylarında ekilir. Erken bahar ekimlerinden de sonuç almak mümkündür. Bu takdirde örtüleme ve gölgeleme uygulamakta yarar vardır. Metrekareden 50-100 adet fidan elde edilir. Tüplü fidan üretimimde ise her tüpe 2-3 adet tohum ekilir. Aşı altlığı amacıyla üretilen tüplü fidanlar iki yaşına kalacağından tüp derinliği 35-40 cm olmalıdır. Çaltı fidanları bir yaşında; 40-50cm boya, 4-6 mm çapa, iki yaşında; 80-120 cm boya ve 8-13 mm çağa ulaşır. Aşılama çalışmalarında iki yaşlı altlıklar üzerine durgun göz aşısı ya da kalem aşısı uygulanır. Hünnabın aşılamasında kullanılan diğer yöntemde; ağaçlandırma yada rehabilitasyon sahalarında bulunan doğal çatlıların üzerine aşı yapmaktır. Bu takdirde sahadaki çaltılar dipten kesilir.

Kesimi takiben gelişen sürgünler bir kez bahar, bir kez de yaz aylarında teklenir. Canlandırma kesimini takip eden yılın sonunda sürgünler 7-15 mm çapa, yani aşılanabilir boyuta ulaşırlar. Ardından da yaz aylarında durgun göz aşısı uygulanır.

Kış aylarında ise tutmayan aşıların yerine kalem aşısı uygulanarak çalışma tamamlanır. Takip eden yıllarda ise sürgün kontrolü yapmakta yarar vardır.

Ağaçlandırma çalışmalarında tohumdan üretilmiş 1 yaşlı ya da 2 yaşlı çatlı üzerine aşılanmış 2+1 yaşlı hünnap fidanları kullanılır. Hektara 200-300 adet fidanın dikilmesi yeterlidir.

Hünnap Yetiştiriciliği

     Hünnap ılıman iklim bitkisidir. Soğuğa dayanıklı olmasına rağmen çiçeklenme döneminde erken donlardan zarar görür. Hünnap yetiştiriciliği için yeterli humus bulunduran kumlu, tınlı geçirgen ve nemli topraklar daha uygundur. Diğer meyve bahçelerinde olduğu gibi hünnapta da bahçe tesis edilecek toprağın iyi işlenerek dikime hazırlanması gerekmekte hatta toprağın 1,5 – 2 metre derinliğe kadar açılarak toprak tabakasında geçirimsiz bir tabakanın olup olmadığı kontrol edilmelidir. Dikim işleminde tüplü fidan kullanımı bitkinin tutma oranını arttırmaktadır. Dikim aralığı olarak 4x5 yada 6x5 tercih edilebilir. Gübreleme ve sulama iklim özelliklerine ve toprak yapısına göre değerlendirilmelidir. Sağlam bir kök yapısına sahip olduğundan susuzluğa dayanıklıdır. Budama gerekli değildir. Sadece şekil vermek ve kuru dalları uzaklaştırmak için budama yapılabilir. Rutin ilaçlama gerektirmez. Hastalık ve zararlılara oldukça dayanıklıdır. Genç bitkiler de iyi kök gelişimini teşvik etmek için fazladan fosfor gerekir.

Hünnap Meyvesinin Faydaları Yazımıza Ulaşmak İçin  Tıklayın